Streekdokter
In oprichting

Het huisartsentekort in Noord- en Oost-Nederland

Een op de twintig Nederlanders heeft geen huisarts of zoekt een andere. In het Noorden en Oosten is het probleem minder zichtbaar dan in de Randstad, maar het komt eraan: huisartsen gaan met pensioen en opvolgers blijven weg.

De Waddenzee bij Paesens-Moddergat: een rij oude houten palen in het slik onder een wijde lucht met wolken
Waddenzee bij Paesens-Moddergat, Friesland. Foto: Dominicus Johannes Bergsma, CC BY-SA 4.0, bijgesneden.

Landelijk: honderdduizenden mensen zoeken een huisarts

De Algemene Rekenkamer rekende in april 2025 voor dat 777.000 tot 926.000 Nederlanders geen huisarts hebben of een andere huisarts zoeken. Daarvan hebben naar schatting 45.000 tot 194.000 mensen helemaal geen huisarts. Ongeveer 60% van de praktijken had in 2024 een patiëntenstop, geheel of gedeeltelijk.

In het Noorden is het een opvolgingsprobleem

Wie alleen naar patiëntenstops kijkt, ziet het Noorden niet. De meeste stops zijn er in de Randstad, en de Rekenkamer waarschuwt zelf dat een hoog aandeel stops niet betekent dat daar ook het tekort het grootst is. In Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel zit het probleem ergens anders: in wie de praktijk overneemt.

  • Friesland komt nu al ongeveer honderd huisartsen tekort, en dat verdubbelt naar verwachting binnen enkele jaren. In Leeuwarden zitten alle 25 praktijken vol. Meer over Friesland.
  • Groningen: 50,9% van de praktijken heeft een gedeeltelijke of volledige patiëntenstop. Meer over Groningen.
  • Drenthe: Zuidoost-Drenthe heeft de komende vijf tot tien jaar ongeveer veertig extra huisartsen nodig. Meer over Drenthe.
  • Overijssel: 76,2% van de praktijken beperkt de instroom, het hoogste aandeel van alle provincies in die peiling. Meer over Overijssel.

Waarom juist hier?

Artsen worden elders opgeleid

Onderzoek van het UMC Utrecht uit november 2025 laat zien dat Zeeland, Friesland, Groningen en Drenthe het groeiende tekort het sterkst voelen, en dat juist die provincies de afgelopen 25 jaar de minste geneeskundestudenten leverden. Wie in de Randstad studeert, een partner vindt en een huis koopt, komt niet vanzelf terug.

Een generatie huisartsen stopt tegelijk

In Leeuwarden gaat naar verwachting 40% van de huidige huisartsen binnen vier jaar met pensioen. In Twente wilden volgens zorgverzekeraar Menzis in 2021 al 49 van de 300 huisartsen binnen vijf jaar stoppen; voor 34 van die praktijken was geen opvolger.

Praktijkhouder worden is een grote stap

Jonge huisartsen kiezen vaker voor waarnemen of loondienst dan voor een eigen praktijk. Een praktijk overnemen in een streek waar je niemand kent, vraagt veel in één keer: verhuizen, ondernemen en een volle patiëntenlijst.

Wat er al gebeurt

De regio’s zitten niet stil. Huisartsenorganisaties, gemeenten, provincies en zorgverzekeraars werven artsen en leiden regionaal op:

  • Dokter Drenthe en de campagne Go see the doctor, die sinds oktober 2026 landelijk huisartsen werft voor Zuidoost-Drenthe.
  • Dokterszorg Friesland, de regionale huisartsenorganisatie, met onder meer hybride zorg via een app.
  • DokNoord voor Groningen en Noord-Drenthe.
  • De huisartsopleiding van het UMCG, waar artsen in opleiding een groot deel van de opleiding in de regio kunnen doen.

Wat Streekdokter wil toevoegen

De campagnes vragen artsen om te verhuizen. Dat lukt bij een deel. Streekdokter richt zich op de rest: artsen die in de Randstad blijven wonen, maar wel een of twee vaste dagen per week in het Noorden of Oosten willen werken. Dat doen we op twee manieren: een online spreekuur voor alles wat op afstand kan, en rijdende dokters voor de spreekkamer.

Heeft u nu een arts nodig? Streekdokter levert nog geen zorg. Bel uw eigen huisarts of, ’s avonds, ’s nachts en in het weekend, de huisartsenpost in uw regio. Bij levensgevaar belt u 112.